Çevresel Prosedür


ÇEVRESEL PROSEDÜRÜMÜZ

ISO 14001:2015 Çevre Yönetim Sistemi

 

1. AMAÇ

XİNERJİ birimlerinde, kısmen veya tamamen kontrol altında tutulabilen ve etkileri önemli seviyede olan çevre boyutlarının belirlenmesi ve bunlara göre ÇYS uygulamalarına yön verilmesi.

 

2. KAPSAM

XİNERJİ’nin faaliyet gösterdiği tüm birimlerde bu prosedür uygulanır. Birimlerdeki rutin veya rutin olmayan (örneğin devreye alma) tüm faaliyetler, taşere edilenler de dahil olmak üzere, bu prosedür kapsamında ele alınır.

 

3. REFERANSLAR

ISO 14001 Madde 4.3.1 Mevzuat ve Diğer Yasal Şartların Takibi prosedürü Çevre Boyut ve Etkileri Değerlendirme Formu

 

4. SORUMLULUKLAR

4.1. Prosedürün onaylanması

Bu prosedür Genel Müdür tarafından onaylanır ve yürürlüğe sokulur.

 

4.2. Prosedürün yürütülmesi

Birimlerin ÇYS Temsilcisi bu prosedürde tariflendiği şekilde kendi birimleri için çevre boyut ve etki değerlendirmesi çalışmalarının planlaması, koordinasyonu ve icrasından sorumludur.
Yapılacak bu çalışma esnasında, birimde görev alan yönetici, uzman, vb. pozisyonlardaki çalışanlar kendi konularında ÇYS Temsilcisine destek olacak ve bilgi aktaracaktır.
Çalışanlardan ne şekilde bilgi alınacağı veya prosedür içinde yapılması öngörülen çalışmalara ne şekilde katılacakları konusunda ÇYS Temsilcisi serbesttir. Birim faaliyetlerinin yapısı, çalışanların nitelikleri ve deneyimleri ve diğer faktörlere göre yöntemini sistematize edecektir.

 

5. PROSEDÜR

5.1. Genel esaslar

Bu prosedür kapsamında anılan çalışmalar Çevre Boyut ve Etkileri Değerlendirme Formu kullanılarak yapılacaktır.

 

5.2. Uygulama alanlarının belirlenmesi

Çevre boyut ve etkilerinin analiz edilebilmesi için öncelikle birimde süren faaliyetlerin uygulama alanlarına göre ayrımı yapılmalıdır. Uygulama alanları lokasyonlar şeklinde oluşturulabileceği gibi iş grupları/faaliyetler şeklinde de ele alınabilir. Ayrıca, her iki yaklaşım aynı anda kullanılabilir.
Lokasyonlara göre uygulama alanları tespit edilirken mümkün olduğunca fiziki sınırların tanımlanabilir olmasına dikkat edilmelidir.
İş gruplarına göre uygulama alanları belirlenirken ise benzer çevre boyut ve etkileri gösteren faaliyetlerin aynı grup altında toplanmasına çalışılmalıdır.
Oluşturulan uygulama alanlarının her birisi için Çevre Boyut ve Etkileri Değerlendirme Formu kullanılarak ayrı bir çalışma yapılır.

 

5.3. Mevzuat ve diğer şartlar

Gerçekleştirilecek çevre boyut ve etkileri değerlendirme çalışmaları öncesinde, birimde sürdürülen faaliyetlere ilişkin tüm yasal mevzuat, mahalli idarelerin regülasyonları ve işveren idarelerin ilgili yaptırımları gözden geçirilmeli ve bunların bir envanteri oluşturulmalıdır.
Bu çalışmanın nasıl gerçekleştirilmesi gerektiği PR.07 Mevzuat ve Diğer Yasal Şartların Takibi prosedüründe ele alınmaktadır.
Yasal ve diğer şartlar, çevre boyut ve etkilerinin değerlendirilmesinde girdi olarak kullanılacaktır.

 

5.4. Çevre boyut ve etkilerinin belirlenmesi

Ele alınan bir uygulama alanı için, çevre boyutlarının belirlenmesi ve bununla ilişkili çevre etkilerinin değerlendirilmesi üç aşamada gerçekleştirilir:
– Boyutların belirlenmesi
– İlişkili çevre etkilerinin belirlenmesi
– Etkinin önem derecesinin değerlendirilmesi
Çevre boyutu ile çevre etkisi arasındaki sebep-sonuç ilişkisi sürekli gözönünde bulundurulmalıdır (çevre boyutu neden, çevre etkisi sonuçtur). Örneğin, makina ve ekipmanlardan yağ sızıntı ve kaçağı çevre boyutu, bunun sonucunda oluşan toprak ve su kirliliği ise çevre etkisidir.
Çevre boyutlarının belirlenmesi aşamasında, uygulama alanı (fiziki alan veya iş grubu) kapalı bir kutu olarak değerlendirilir. Çevre açısından bu “kutu” şu yönleri ile ele alınır: Girdiler, Çıktılar, Atık ve Emisyon.
Girdiler
Hammadde, yarı mamul, enerji, ve diğer doğal kaynaklar. Diğer uygulamaların çıktıları.
Çıktılar
Uygulamanın sonucunda elde edilmesi tasarlanan “ürün-hizmet”.
Atık
Faaliyetlerin yürütülmesi esnasında veya sonucunda “çıktı” dışında ortaya çıkan her türlü yararsız madde, ıskarta, ambalaj malzemeleri, sıvı, yağ, vb.
Emisyon
Havaya, suya ve toprağa kontrolsüz biçimde bırakılan her türlü madde (sıvı, gaz, toz, vb.)
Çıktılar hemen her zaman girdilerden daha azdır ve dolayısıyla uygulamalar atık ve emisyon üretirler. Uygulama alanları değerlendirilirken tespit edilen atık ve emisyonlar çevre boyutu olarak kabul edilir.
Çevre boyutlarının tespitinde şu durumların her biri gözönünde bulundurulmalıdır:
– Normal çalışma koşulları
– Olağan dışı çalışma koşulları ( devreye alma, duruşlar, vb)
– Öngörülebilir acil durum koşulları
Çevre boyutlarının belirlenmesinden sonra bunlarla ilişkili çevre etkileri tariflenir. Bir çevre boyutunun birden fazla sayıda çevre etkisi olabileceği düşünülmelidir. Aşağıdaki başlıklar çevre etkilerinin tariflenmesinde ve bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla göz önünde bulundurulur:
– Enerji tüketimi
– Su tüketimi
– Toprak tüketimi
– Hava kirliliği
– Sıvı atık deşarjı
– Katı atıklar
– Kimyasal atıklar
– Gaz emisyonları
– Su ve toprak kirliliği
– Toz
– Eko-sistemlerin bozulması

 

5.5. Çevre etkilerinin önem derecelerinin değerlendirilmesi

Çevre etkilerinin her biri aşağıda sıralanan kriterler ışığında değerlendirilir. Birimler kendi özel ihtiyaçları doğrultusunda farklı kriterler geliştirebilirler.
Yasal yaptırım
Etkiye ilişkin yasal bir yaptırım var mı?
İşveren şartları
Etkiye ilişkin işverenin koymuş olduğu düzenlemeler var mı?
Etkinin büyüklüğü
Etkinin miktarı, ciddiyeti, etkilediği alan (etkinin sınırları), devam etme süresi, ortaya çıkma ihtimali, kontrol altına alma zorluğu ve maliyeti, etkiyi düzeltmenin zorluğu ve maliyeti
Yasal yaptırım ve işveren şartları “Var-Yok” şeklinde ilgili formda yer alacaktır.
Etkinin büyüklüğü kriteri ise subjektif bir değerlendirmeye tabidir. Etki büyüklüğünü tanımlamak için 1-5 arası bir skala üzerinde tamsayılı bir puanlama yapılacaktır. Etkinin büyüklüğünün en üst seviyede olduğunun değerlendirilmesi halinde 5, oldukça önemsiz olduğu düşünülüyorsa 1 puan verilecektir. Burada amaç, tespit edilmiş olan çevre boyutlarına ilişkin etkilerin, etki büyüklüğü başlığı altında verilen noktalar açısından bir derecelendirmeye (sıralamaya) tabi tutulmasıdır.
Eğer bir etkiye ilişkin yasal veya işveren şartları mevcut ise o çevre etkisi önemli olarak kabul edilir. Bununla beraber, etkiye ilişkin yasal veya diğer şartlar mevcut olmasa bile etkinin büyüklüğüne göre önemli çevre etkisi olarak değerlendirilmesi söz konusu olabilir.

 

5.6. Çevre boyut değerlendirmelerinin zamanlaması

Şantiyelerde henüz mobilizasyon aşamasının öncesinde tüm uygulama alanları için çevre boyut değerlendirme çalışması yapılır. Projenin ilerleyen aşamalarında uygulama alanlarında yaşanabilecek değişimler, yeni faaliyet konularının eklenmesi veya mevcut faaliyetlerde yapısal değişikliklere gidilmesi durumunda sadece etkilenen uygulama alanları için olmak üzere çalışma tekrarlanır.
Sabit birimlerde ise (merkez, makina parkları, vb.) en az iki yılda bir tüm uygulama alanları için çevre boyut değerlendirme çalışmaları revize edilir.
Her türlü birimde, çeşitli sebeplerden dolayı çere boyut ve etkilerinde eğer bir değişiklik olduğu düşünülüyorsa veya değerlendirmelerde öngörülenler ile gerçekleşmeler arasında kayda değer farklılıklar olduğu gözlemlenirse, ilgili uygulama alanları için çevre boyut ve etkileri değerlendirme çalışmaları revize edilir.

 

5.7. Gözden geçirme ve onaylama

İlgili birim sorumlusunun yapmış olduğu çevre boyut ve etkileri değerlendirme çalışmaları öncelikle birim yöneticisi tarafından onaylanır.
İlgili birim sorumlusu birim yöneticisinin onayladığı analizlerin bir kopyasını Çevre Yönetim Sistemi Temsilcisine iletir. Çevre Yönetim Sistemi Temsilcisi değerlendirmeleri gözden geçirir ve gerekli görürse düzeltme talebinde bulunabilir.
Son halini alan çalışmaların bir kopyası ilgili birimin yöneticisi, bir kopyasıda Çevre Yönetim Sistemi Temsilcisi tarafından muhafaza edilir.

***


MEVZUAT VE DİĞER YASAL ŞARTLARIN TAKİBİ PROSEDÜRÜ

1. AMAÇ

XİNERJİ’nin tüm birimlerinde sürdürülmekte olan faaliyetlere ilişkin ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ yasal yükümlülüklerinin ve ilgili olunan diğer yapılarca oluşturulan regülasyonların takip edilebilmesi, olası değişikliklerden zamanında haberdar olunabilmesi ve XİNERJİ birimleri ile ilişki halinde bulunulan diğer ilgili taraflara bu bilgileri iletebilmek.

2. İLGİLİ DOKÜMANLAR

Dış Kaynaklı Doküman Listesi

 

3. KAPSAM

XİNERJİ’nin faaliyet gösterdiği tüm birimlerde bu prosedür uygulanır.
İlgili yasal mevzuatın dışında, aşağıda belirtilen ve bunların benzerleri de bu prosedür kapsamında ele alınır (XİNERJİ uygulamalarıyla ilgili olan kısımlarıyla):
– Mahalli idarelerin ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ regülasyonları
– İşveren kuruluşların talep etmiş oldukları ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ uygulamaları
– XİNERJİ ’nin uyacağını (kısmi de olsa) beyan ettiği (firma içi beyan veya firma dışına beyan) çeşitli kuruluşların, ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ regülasyonları (Meslek odaları, ulusal ve uluslararası çeşitli birlikler ve örgütlenmeler, vb.)
XİNERJİ içinde veya ilgili üçüncü taraflarla mevzuat ve diğer şartlara ilişkin yapılması gerekli iletişimin yöntemleri İletişim prosedüründe ele alınmaktadır.

 

4. SORUMLULUKLAR

4.1. Prosedürün onaylanması Bu prosedür Genel Müdür tarafından onaylanır ve yürürlüğe sokulur.

4.2 Prosedürün yürütülmesi

Birimlerin sadece kendi bölgelerinde geçerli olacak regülasyonlar için Yönetim Temsilcisi bu prosedürü uygular.
XİNERJİ’nin genelinde geçerliliğe sahip tüm yasal mevzuat, yükümlülükler ve diğer şartların takibinden ÇYT sorumludur.
Tüm yasal mevzuat ve yükümlülüklerin güncelliği, her yılın sonunda Resmi gazete, basın, internet, çeşitli organizasyonların bülten v.b kaynaklardan takip edilir.

 

5. PROSEDÜR

5.1. Merkez teşkilatında mevzuat takibi

Yönetim Temsilcisi, XİNERJİ’nin tüm faaliyet alanlarını göz önünde bulundurarak bu prosedür kapsamında belirtilen ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ şartlarınının öncelikle bir envanterini çıkarmakla sorumludur.
Çıkarılan envanter Dış Kaynaklı Doküman Listesi kullanılarak kayıt altında tutulur.
Bu envantere girmesi gerekli görülen tüm kalemlerin bir kopyasının XİNERJİ Merkezinde mevcut bulundurulması sağlanır. Bulundurulacak kopya fiziksel formatta temin edilip saklanacağı gibi elektronik ortamda da temin edilip saklanabilir.
İlgili mevzuat veya regülasyonun sadece bir kısmı XİNERJİ faaliyetleri ile ilişkili ise ve eğer bütünlüğün bozulması endişesi de taşınmıyor ise bu dokümanın sadece ilgili kısımları temin edilip saklanabilir.
Takip edilen harici dokümanların revizyonlarının takibi düzenli olarak yapılmalıdır. Bunun için çeşitli iletişim kanalları kullanılabilir : Resmi gazete, basın, internet, çeşitli organizasyonların bülten ve periyodikleri, vb.
Revizyona uğradığı öğrenilen bir dokümanın son hali en kısa sürede temin edilerek arşiv sistemine dahil edilmelidir. Ayrıca getirilmiş olan yeniliklerin tespiti yapılmalı ve ilgili tüm birimlere ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ İletişimi prosedürüne uygun olarak bilgilendirme yapılmalıdır.
Geçerliliği ortadan kalkan dokümanlar (eski revizyonlar) arşivden çıkarılır. Arşiv dışına çıkan dokümanlar imha edilir veya saklanması gerekiyorsa kullanıcıların erişimi engellenecek şekilde saklanır.
Bulundurulan tüm ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ mevzuat ve diğer şartlarının saklanmasından ve kolaylıkla erişilmesinden KYTsorumludur. KYT bu arşiv görevini yerine getirirken kullanacağı yöntemler hususunda serbesttir.

 

5.2. Merkez dışı birimlerde mevzuat takibi

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ İletişimi Prosedürüne uygun olarak ÇYS Temsilcisine KYT tarafından aktarılan dokümantasyonun haricinde kalan ve o birimi ilgilendiren mevzuat ve diğer şartları kapsayan dokümantasyonun takibi ve muhafazası ÇYS Temsilcisi tarafından yerine getirilir.
***

 

ACİL DURUM PLANLAMASI PROSEDÜRÜ

1. AMAÇ

ÇYS sistemi dahilinde tanımlı risklerin gerçekleşmesi veya acil durumların ortaya çıkması halinde istenmeyen etkilerin en az seviyede tutulabilmesi.

 

2. KAPSAM

XİNERJİ’nin faaliyet gösterdiği tüm birimlerde bu prosedür uygulanır.

 

3. İLGİLİ DOKÜMANLAR

Acil Durum Eylem Planı

 

4. SORUMLULUKLAR

4.1. Prosedürün onaylanması
Bu prosedür Genel Müdür tarafından onaylanır ve yürürlüğe sokulur.


4.2. Prosedürün yürütülmesi
Birim yöneticileri acil durum planlarının hazırlanmasından ve uygulanmasından sorumludurlar.

 

5. PROSEDÜR

5.1. Acil durum planı hazırlanmasında sorumluluklar

Yönetim Temsilcisi acil durum planlarının hazırlanması çalışmasında koordinasyonu sağlamakla yükümlüdür. Planlar, ilgili kısımların yöneticileri ve uzmanlarınca hazırlanacaktır.

 

5.2. Acil durum planı kapsamının belirlenmesi

Tanımlanan her bir tehlike durumu için ayrı bir acil durumu planı oluşturulması gerekmez. Tehlike durumları mümkün olduğunca niteliklerine göre sınıflandırılmalı ve acil durum planları da bunlar için hazırlanmalıdır.

 

5.3. Acil durum planlarının içeriği

Acil durum planları içerisinde asgari olarak aşağıda verilen konu başlıkları kapsanmalıdır. Bunların dışında ilgili durumun gerektirdiği diğer konulara da yer verilebilir.
– Acil Müdahale Ekibi
– Acil durum bildirimlerinin nerelere ve ne şekilde yapılacağı
– İşin (kısmen veya tamamen) durdurulması söz konusu ise bunun hangi koşullarda ve ne şekilde yapılacağı
– Personelin toplanma noktalarında toplanması söz konusu ise bu noktaların tespit edilmesi ve toplanmanın nasıl gerçekleştirileceği
– Personelin (kısmen veya tamamen) tahliyesi söz konusu ise bunun hangi koşullarda ve ne şekilde yapılacağı
– Acil durum halinde müdahalenin ne şekilde yapılacağı ve alınacak önlemler
– Acil durum halinin giderilmesinden sonra yapılacaklar ve nasıl işe yeniden başlanacağı
– Acil durum sonrası oluşturulması gereken kayıtlar ve bu amaçla kullanılacak formlar
Bu konuların bir kısmı birden çok acil durum planında aynı şekilde yer alabilir. Böyle durumlar için ilgili konular ilgili her acil durum planının içinde yeniden tekrarlanmaktansa, ayrı olarak dokümante edilebilir. Örneğin genel tahliye gerektiren durumlar için, bunun ne şekilde yapılacağının her bir ilgili acil durum planı içinde benzer şekilde anlatımı yerine tek ve ayrı bir doküman ile bu konu ele alınabilir.

 

5.4. Acil durum planlarına yönelik eğitim ve tatbikatla

Hazırlanan acil durum planlarının çalışanlara aktarılması, başta acil durum ekiplerinin üyeleri olmak üzere gerekli eğitimlerin verilmesi ve mümkün olan durumlar için tatbikatlar yapılması konularında planlama yapılmakta, ÇYS Yönetim Programı içerisine dahil edilmektedir.
***

 

ÇYS PERFORMANS İZLEME VE ÖLÇME PROSEDÜRÜ

1. AMAÇ:

XİNERJİ ’de uygulanmakta olan ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ izlenmesi ve ölçülmesi ile değerlendirilmesine yönelik sistematik yaklaşım oluşturmak.

 

2. KAPSAM:

XİNERJİ’nin faaliyet gösterdiği tüm birimlerde bu prosedür uygulanır.

 

3. SORUMLULUKLAR:

Genel Müdür, Birim sorumluları, YT sorumludur.

 

4. PROSEDÜR:

1. Firmamız faaliyetleri esnasında oluşabilecek riskler, risk dereceleri çevre boyut ve etkileri değerlendirme formunda belirtilmiştir.
2. Firmamızdaki ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ Performansını ölçmeye esas teşkil eden veri Çevre hedefleridir.
3. Diğer bir ölçüm kriteri ise çevre boyutları etki analizleri ve ilgili müşteri şikâyetleridir.
4. Genel Müdür bu şikayetleri yıllık olarak değerlendirir ve ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ performansı hakkında değerlendirme yapar.
5. Yapılan tüm değerlendirmelerden sonra mevcut durumu iyileştirebilmek amacı ile düzeltici ve önleyici faaliyetler planlanır ve hayata geçirilir.
6. Bu faaliyetlerin takibi YT tarafından yapılır.
***

 

ATIK YÖNETİMİ PROSEDÜRÜ

1.AMAÇ ve KAPSAM

Kuruluşumuz faaliyetlerinden kaynaklanan ve çevre mevzuatına göre “Atık” sınıfına giren atık maddelerin toplanması, depolanması, taşınması ve bertaraf yöntemlerinin açıklanmasıdır. Atıkların tespiti, toplanması, depolanması ve üretim tesislerinden uzaklaştırılması için gerekli tedbir ve kontrolleri, dokümantasyon ve kayıt faaliyetlerini kapsar.

 

2. SORUMLULAR

Genel Müdür, Yönetim Temsilcisi

 

3. İLGİLİ DOKÜMANLAR

Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği
Atık Pil Kontrolü Yönetmeliği
Atık Miktarı Belirleme Tablosu

 

4.PROSEDÜR DETAYI

4.1. Kuruluşta atık olarak; kimyasal temizlik malzemelerinin kağıt, metal veya plastik ambalaj kutuları, kağıt ve piller yer almaktadır.

4.2. Temizlik malzemelerinin metal ve plastik ambalaj kutu atıklarının toplanması, taşınması, muhafazası ve bertaraf işlemleri, Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği ve Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilir.Bu atıkların toplanması, taşınması ve muhafazası ÇYST kontrolü ile gerçekleştirilir. Bu atıkların kuruluş dışındaki alıcı kuruma gönderilmesinden bununla ilgili işlemlerin yapılmasından Yönetim Temsilcisi sorumludur.

4.3. Kuruluşta; atık temizlik malzemeleri kutuları, kimyasal bulaşmış bez parçaları vb. atıklar bölüm içinde tanımlı bölümlerde muhafaza edilir ve Atık Depolama Alanında bekletilerek atık bertaraf tesisine gönderilmesi sağlanır.

4.4. Kuruluş ofis ortamında oluşabilecek kağıt atıkları TEMA’dan sağlanan kutularda biriktirilerek TEMA tarafından alınması ve geri dönüşümü sağlanacaktır.

4.5. Kuruluşta idari binalarda kullanım sonrası ortaya çıkan atık piller ÇYST tarafından tanımlı kaplarda biriktirilir ve de yetki belgeli bertaraf firmalarına gönderilmek üzere Atık Depolama Alanında bekletilir.

4.6. Atıklara yönelik tutulan kayıtların orijinalleri Yönetim Temsilcisi tarafından Kayıtların Kontrolü Prosedürüne göre muhafaza edilir.

***

 

 

 

Back to top